हायर सेकेण्डरी परीक्षा— 2026
विषय— संस्कृत
| Total Question 23 |
Total Printed Pages 07 |
Time घण्टात्रयम् |
Maximum Marks पूर्णाङ्का: – 80 |
- सर्वे प्रश्ना: समाधेया:।
- प्रश्नानां सम्मुखे अङ्का: प्रदत्ता:।
- सर्वेषां प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषायां देयानि।
- प्रश्नक्रमांक- 01 त: 05 पर्यन्तम् 32 वस्तुनिष्ठप्रश्ना: सन्ति। प्रत्येकप्रश्नाय अङ्कमेकं (01) निर्धारितम्।
- प्रश्नक्रमांक- 06 त: 15 पर्यन्तम् 10 प्रश्ना: सन्ति। प्रत्येकप्रश्नाय अङ्कद्वयं (02) निर्धारितम्।
- प्रश्नक्रमांक- 16 त: 19 पर्यन्तम् 04 प्रश्ना: सन्ति। प्रत्येकप्रश्नाय अङ्कत्रयं (03) निर्धारितम्।
- प्रश्नक्रमांक- 20 त: 23 पर्यन्तम् 04 प्रश्ना: सन्ति। प्रत्येकप्रश्नाय अङ्कचतुष्टयं (04) निर्धारितम्।
(क) ‘पूर्वरूपसन्धे:’ उदाहरणम् अस्ति
(ख) ‘ब्राह्मणम्+च’ इत्यस्य सन्धियुक्तपदम् अस्ति-
(ग) ‘वेदात्मा’ इत्यस्मिन् पदे सन्धि: अस्ति-
(क) ‘आसीत्’ इत्यस्मिन् पदे…………लकार: अस्ति। (लङ्/लट्)
(ख) ‘त्यजन्ति’ इत्यस्मिन् पदे ………… अस्ति। (द्विवचनम्/बहुवचनम्)
(ग) ‘भवति’ इत्यस्मिन् पदे ………… धातु: अस्ति। (भू/गम्)
(घ) ‘वसन्ति’ इत्यस्मिन् पदे ………… पुरुष: अस्ति। (प्रथम/उत्तम)
(ङ) ‘संविदा’ पदस्य…………पर्यायपदं भवति। (सद्भावना/दुर्भावना)
(च) ‘निशीथे’ पदस्य…………पर्यायपदं भवति। (रात्रौ/जलम्)
(क) ‘अनुशासनम्’ इत्यस्मिन् पदे ‘अनु’ उपसर्ग: अस्ति।
(ख) ‘आगत्य’ इत्यस्मिन् पदे ‘गत्’ उपसर्ग: अस्ति।
(ग) ‘वि’ उपसर्गयुक्तपदम् ‘विधाय’ अस्ति।
(घ) ‘कर्तुम्’ इत्यस्मिन् पदे ‘ल्यप्’ प्रत्यय: अस्ति।
| अ | आ |
| (क) प्रतापदुर्गदौवारिक: (ख) न ज्ञानम् (ग) लूक्षा (घ) मौनम् (ङ) त्रिविधम् (च) अधिकरण-कारके (छ) अपादान-कारके |
(i) चपलताम् (ii) पञ्चमीविभक्ति: (iii) सप्तमीविभक्ति: (iv) द्विगुसमास: (v) तत्पुरुषसमास: (vi) अलूक्षा (vii) अज्ञानम् |
(क) क: मातु: परिवादं श्रोतुं न इच्छति ?
(ख) दौवारिकस्य निष्ठा केन परीक्षिता ?
(ग) केन कुलं विभाति ?
(घ) “राजेन्दु: दिलीप:” इत्यत्र विशेष्यपदं किमस्ति ?
6. शिष्य: किं कृत्वा प्रजातन्तुं न व्यवच्छिन्द्यात्?
ब्राह्मणा: कीदृशा: स्यु:?
11. प्रश्नपत्रे समागतान् श्लोकान् विहाय स्वपाठ्य-पुस्तकात् सुभाषितमेकं श्लोकं लिखत ।
क. शोकसन्तप्तो मुञ्ज: कुत्र प्रवेशं निश्चितवान्?
ख. राज्ञो वह्निप्रवेशकाले क: सभां समागत:?
ग. महापापिना मया हतस्य पुत्रस्य प्राणदानेन मां रक्षेति?
क. परित्रायताम् परित्रायताम्…………………..।
ख. सत्यं………………….. धर्मं चर ।
ग. एकेनापि ………………….. विद्यायुक्तेन साधुना ।
घ. एषा………………….. ।
ङ. …………वेदा:।
21. भवान् शुभांश:। रुग्णताया: कारणात् दिनत्रयस्य अवकाशार्थं स्वप्राचार्यं प्रति आवेदनपत्रं लिखत ।
स्वभगिन्या: विवाहे आमन्त्रयितुं स्वमित्रं प्रति एकं पत्रं संस्कृते लिखत ।
क. महाकवि: माघ:
ख. महाकवि: भास:
ग. महाकवि: बाणभट्ट:
घ. महाकवि: भवभूति:
7